Littekens

Een beschadiging van de huid, door bijvoorbeeld een operatie, een ongelukje of acne, laat vaak een litteken achter. Hoewel de huid een groot zelfherstellend vermogen heeft, kan een litteken soms trekken, jeuken of cosmetisch storend zijn. Goede verzorging kan ondersteunen bij een mooier herstel van de huid.

Een litteken is een zichtbaar spoor van een genezen huidbeschadiging. Wanneer de diepere laag van de huid (de lederhuid) beschadigd raakt, vervangt het lichaam het defect door bindweefsel. Dit weefsel heeft een andere structuur dan de gezonde huid, waardoor het litteken er anders uitziet en anders aanvoelt. Meer medische achtergrond over wondgenezing vindt u op de website van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV), de beroepsvereniging van huidartsen.

U herkent een litteken aan een afwijkende kleur (vaak eerst rood of paars, later wit of lichtroze) en een andere textuur dan de omliggende huid. De huid kan op die plek stugger, dikker of juist dunner aanvoelen. Soms is het litteken verheven (hypertrofisch) of ligt het juist wat dieper in de huid (atrofisch).

Hoewel een litteken meestal pijnloos is, kunnen er tijdens het rijpingsproces klachten ontstaan:

• Jeuk: Vaak een teken dat de huid herstelt of droog is.

• Roodheid: Normaal in de beginfase, maar dit hoort langzaam weg te trekken.

• Trekkend gevoel: Dit kan voorkomen bij grotere littekens of littekens nabij gewrichten.

• Gevoeligheid: De huid kan tijdelijk extra gevoelig zijn voor aanraking of temperatuur.

Een litteken is blijvend, maar het uiterlijk verandert sterk in de tijd. De actieve fase, waarin het litteken rood en dik kan zijn, duurt vaak één tot anderhalf jaar. Na deze periode "rijpt" het weefsel: het wordt zachter, vlakker en lichter van kleur. Op Thuisarts.nl wordt helder uitgelegd wat u per fase kunt verwachten van het natuurlijke beloop.

Wat helpt tegen een onrustig litteken? U kunt zelf veel doen om het herstel te bevorderen:

• Hydratatie: Smeer het litteken regelmatig in met een neutrale vette zalf of een speciale littekencrème om de vochtbalans te herstellen.

• Zonbescherming: Gebruik een hoge SPF (factor 50) om pigmentvlekken te voorkomen.

• Geduld: Geef de huid de tijd; forcier het proces niet door te vroeg intensief te sporten als het litteken op een rekpunt zit.

• Massage: Het voorzichtig masseren van de huid kan helpen om het weefsel soepel te houden. Ervaringen hiermee verschillen per persoon.

Neem contact op met uw arts als:

• Het litteken groter wordt dan de oorspronkelijke wond (mogelijk keloïd).

• Er sprake is van hevige pijn of een bewegingsbeperking.

• U psychische hinder ondervindt van de plek.

• Er tekenen zijn van infectie, zoals pusvorming of toenemende pijn.

Hoewel u een litteken na een diepe wond niet volledig kunt voorkomen, kunt u de zichtbaarheid minimaliseren. Behandel wonden direct op de juiste wijze door ze te ontsmetten en af te dekken. Voorkom spanning op de wondranden en blijf van korstjes af. Goede wondzorg is de basis voor een mooi herstel.

In de apotheek vindt u diverse middelen die de huid kunnen ondersteunen tijdens het herstel. Dit zijn vaak producten die een beschermend laagje over de huid leggen of de hydratatie intensief bevorderen.

• Littekenzalf en siliconengel: Deze producten worden veel gebruikt om de huid soepel te maken en roodheid te verminderen.

• Vette crèmes: Denk aan cetomacrogol- of lanettecrème voor de dagelijkse verzorging van de droge littekenhuid.

Bestel direct online producten voor littekenverzorging in de BENU Webshop.

Voor oppervlakkige littekens volstaan vaak hydraterende crèmes of siliconenpleisters die zonder recept verkrijgbaar zijn. Deze kunnen verlichting geven bij jeuk en trekken. Bij zeer ernstige of verdikte littekens kan een arts besluiten tot een behandeling met medicinale laks of injecties (receptplichtig). Vraag uw BENU Apotheker welk product in uw situatie de beste ondersteuning kan bieden.

Twijfelt u of heeft u vragen? Loop gerust binnen bij de BENU Apotheek bij u in de buurt of vraag advies aan het apotheekteam.