Gezonde spanning hoort bij momenten waarop prestaties worden gevraagd. Denk aan examens, maar ook aan een sollicitatie, presentatie of rijexamen.

Een zekere mate van spanning helpt om scherp te blijven. Wordt de spanning te hoog, dan kunnen klachten ontstaan zoals hoofdpijn, onrust, slecht slapen of concentratieproblemen.

Op deze pagina staat wat er in het lichaam gebeurt bij spanning en wat kan helpen om hiermee beter om te gaan.

Bij spanning maakt het lichaam stresshormonen aan, zoals cortisol en adrenaline. Hierdoor ontstaat meer alertheid en kan de focus toenemen.

Als de spanning te hoog wordt of te lang aanhoudt, kan het lichaam uit balans raken. Dit kan merkbaar zijn als: 

• een afnemende concentratie  

• sneller afgeleid zijn  

• hoofdpijn of gespannen spieren  

• onrust of blijven piekeren  

• minder goed slapen  

Deze klachten hangen vaak samen en kunnen elkaar versterken.  

Omgaan met spanning begint met structuur en balans. Door de dag overzichtelijk te houden en ruimte te maken voor herstelmomenten, wordt voorkomen dat spanning zich opbouwt. 

Wat kan helpen: 

• werken met een duidelijke planning  

• taken opdelen in kleinere stappen  

• regelmatig korte pauzes nemen  

• bewust momenten van ontspanning inplannen  

Meer over ontspanning en stress: 

• https://www.benu.nl/gezonde-leefstijl/10-tips-ontspannen-bij-stress  

• https://www.benu.nl/gezonde-leefstijl/ontspanning 

Spanning kan ervoor zorgen dat de aandacht versnipperd raakt. Lang achter elkaar doorgaan werkt dan vaak averechts. 

Een vaste structuur helpt om de concentratie te ondersteunen: 

• werken in blokken van 25 tot 45 minuten  

• daarna een korte pauze nemen  

• zorgen voor een rustige, opgeruimde werkplek  

• afleiding van telefoon of meldingen beperken 

Of het nu gaat om een examen, sollicitatie of presentatie: de reactie van het lichaam is vergelijkbaar. Het verschil zit vooral in de situatie, niet in de manier waarop het lichaam reageert. 

Bijvoorbeeld: 

• examens: druk om te presteren en kennis te tonen  

• sollicitaties: spanning door beoordeling  

• presentaties: aandacht van anderen  

• rijexamens: combinatie van focus en beoordeling  

De aanpak blijft grotendeels hetzelfde: structuur, voorbereiding en voldoende rustmomenten helpen in al deze situaties. 

Spanning kan zich op verschillende manieren uiten. Door gericht te kijken naar de klachten, wordt duidelijker wat kan helpen. 

Hoofdpijn of gespannen spieren 

Spanning kan leiden tot verhoogde spierspanning, vooral in nek en schouders. Regelmatig bewegen en ontspanningsoefeningen kunnen verlichting geven. 

Onrust en piekeren 

Gedachten kunnen blijven doorgaan, vooral in de avond. Het kan helpen om gedachten op te schrijven of een vast moment te nemen om de dag af te sluiten. 

Moeite met concentreren 

Bij spanning raakt de aandacht sneller verdeeld. Werken met korte blokken en duidelijke doelen helpt om focus te houden. 

Slaapproblemen 

Spanning kan het inslapen bemoeilijken. Een vast ritme en een rustige avondroutine ondersteunen een betere nachtrust. 

Meer lezen: 

• https://www.benu.nl/gezonde-leefstijl/slapen 

• https://www.benu.nl/gezonde-leefstijl/10-tips-beter-slapen 

Melatonine is een lichaamseigen hormoon dat het slaap-waakritme regelt. Het wordt gebruikt bij slaapproblemen, maar is geen middel tegen spanning zelf. 

Het kan helpen als het slaapritme tijdelijk verstoord is en het lastig is om op het juiste moment in slaap te vallen. Bij spanning of piekeren zonder verstoord ritme heeft melatonine meestal weinig effect. 

Het juiste moment van inname en de dosering zijn belangrijk. Overleg daarom met de apotheker, zeker bij jongeren of als u andere middelen gebruikt. 

Meer informatie: 

• https://www.apotheek.nl/medicijnen/melatonine 

Sommige supplementen worden gebruikt bij spanning of vermoeidheid. Ze kunnen ondersteuning bieden, maar vervangen geen goede basis zoals rust, voeding en structuur. 

• melatonine: bij verstoord slaapritme 

• magnesium: kan helpen bij ontspanning van spieren 

• vitamines: vooral bij een tekort 

De werking kan per persoon verschillen. Vraag bij twijfel advies. 

Bekijk: 

• https://www.benushop.nl/apotheek/vitaminen/

• https://www.benushop.nl/apotheek/natuurlijk/rust-en-ontspanning/ 

Voeding en drinken hebben invloed op het energieniveau en concentratie. 

• eet regelmatig en gevarieerd 

• kies voor voeding die langdurig energie geeft 

• drink voldoende water 

• beperk cafeïne, vooral later op de dag 

Meer informatie: 

• https://www.voedingscentrum.nl 

Soms is extra ondersteuning nodig. Neem contact op met de BENU Apotheker of huisarts als bij: 

• langdurig slecht slapen  

• veel last van spanning of paniek  

• vragen over supplementen of gebruik  

De BENU Apotheek in de buurt kan meedenken en adviseren wat in de situatie passend is. 

Twijfelt u of heeft u vragen? Loop gerust binnen bij een apotheek van BENU bij u in de buurt en vraag advies aan het apotheekteam. We delen graag onze kennis en denken met u mee. Zo maken we apotheekzorg elke dag een beetje makkelijker en persoonlijker. Dat is Beter met BENU.